Özel Sani Konukoğlu Hastanesi Endokrinoloji – Metabolizma ve İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Baştemir, dünyanın 21. yüzyılda karşı karşıya olduğu önemli halk sağlığı sorunlarından biri olarak tanımladığı diyabetin, 40’lı yaşlardan çocukluk çağlarına kadar inmekte olan bir hastalık olduğunu söyledi.

Doç. Dr. Baştemir, Özel Sani Konukoğlu Hastanesi’nde, halka açık konferanslar dizisi kapsamında diyabet hastalığını anlattı. Diyabetin insülin salgısı, insülinin etkisi veya her ikisindeki bozukluklardan kaynaklanan hiperglisemi ile karakterize, metabolik bir hastalık olduğunu belirten Dr. Baştemir, ‘’İnsülinin mutlak veya göreceli eksikliği veya periferik etkisizliği sonucu ortaya çıkan hiperglisemiye, karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozukluklara, damar duvarı değişikliklerine ve hızlanmış damar sertliğine (ateroskleroza) neden olmaktadır’’ dedi.

Diyabetin, değişik nedenlere bağlı ve değişik komplikasyonlara yol açan, heterojen bir grup karmaşık metabolik bozukluk olduğunu anlatan Dr. Baştemir, şöyle devam etti:

‘’Diyabetin tedavisinde gerek insülin gerekse oral antidiyabetik ilaçların düzenli olarak kullanılması, diyabetli hastaların yaşam sürelerini belirgin olarak uzatmıştır. Bu sebeple, diyabetli yaşam süresinin artmasına bağlı gelişen kronik komplikasyonlar, diyabetin en önemli ölüm ve hastalanma nedenidir.

Gelecek 10 yılda diyabetin epidemisi yükselmeye devam edecektir. Değişen yaşam biçimleri, daha uzun yaşam beklentisi ve yüksek Tip 2 diyabet prevelansına (görülme sıklığı) sahip etnik grup ve ırkların hızla çoğalması nedeniyle 2020 yılında dünya genelinde Tip 2 diyabet prevelansı muhtemelen ikiye katlanacaktır.’’

DİYABETİN BELİRTİLERİ:

Diyabetin belirtilerine bakıldığında uzun süreli hipergliseminin neredeyse diyabet ile ilgili bireyi uyarabilecek tüm belirtilere neden olduğunu kaydeden Dr. Baştemir, şöyle konuştu:

‘’Bu belirtiler: sık sık idrara çıkma, aşırı susama, bulanık görme, halsizlik, bitkinlik, beklenmedik kilo kaybı ve acıkma hissidir. Yüksek kan şekeri uzun vadede kalp-damar hastalıkları, böbrek hastalıkları ve görme bozuklukları gibi diyabet komplikasyonlarına da sebep olabilir.’’

ÜLKEMİZDE DİYABET:

Ülkemizde 1990 yılında diyabetin görülme sıklığının yüzde 2,5 iken, 2002 yılında (TURDEP verilerine göre) yüzde 7,2’ye yükseldiğine dikkati çeken Dr. Baştemir, şu değerlendirmeyi yaptı:

‘’2030 yılında aynı hızda artmaya devam ederse bu oran yüzde 20’lere varacaktır. Bunların büyük çoğunluğu Tip 2 Diabetes Melttitus (DM)’dur. DM’li hasta sayısının ve komplikasyonlarının artması gelecekte halk sağlığını tehdit eden en önemli konulardan biri olacaktır.

Diyabet ya da şeker hastalığı, günümüzde hemen her ailede bir ya da birkaç kişiyi etkiliyor. Özellikle son 20 yıldır, tüm tahminleri altüst edecek kadar hızlı bir yayılma gösteriyor. Dünyada 250 milyonu aşkın diyabetli, bu sayının iki katı kadar da gizli şeker hastası olduğu tahmin ediliyor. Ülkemizde ise, 7 milyonu aşkın diyabet hastası yaşıyor.’’

NEDENLERİ:

Şeker hastalığının başlangıç döneminin, 40′lı yaşlardan çocukluk çağlarına kadar inmekte olduğunun altını çizen Dr. Baştemir, şunları kaydetti:

‘’Bunun en önemli nedeni; hızla gelişen teknolojinin yarattığı yeni yaşam modelidir. TV, bilgisayar ya da internet başında geçirilen hareketsiz saatler, otomobilin günlük yaşamımıza girmesi, egzersizin azalması, fastfoodun yayılması hem obezitenin, hem de gizli şeker ve diyabetin gelişimini hızlandırdı.”

RİSK ALTINDA OLANLAR:

Diyabet hastalığı için risk grubunda olanlar hakkında da bilgiler veren Dr. Baştemir, ailesinde diyabetli olanlar, doğum sırasında 20 kilodan fazla alan ya da 4 kilodan daha ağır bir bebek doğuran anneler, 45 yaşın altında, yüksek tansiyonu bulunan, kan yağları yüksek olan ya da şişmanlık sorunu yaşayan kişilerin diyabet için risk altında bulundukları uyarısında bulundu.

Konferans, Doç. Dr. Mehmet Baştemir’in katılımcıların sorularını yanıtlaması ile sona erdi.