- ORGAN NAKLİ /
Donör ve Alıcı İçin Artılar/Eksiler
Böbrek naklinde alıcı için olduğu kadar verici için de artı ve eksiler vardır.
Böbrek naklinden önce olası tüm durumlar açısından alıcı ve verici bilgilendirilir, onayları alınır. Organ naklinde amaç donörün sağlığını koruyarak alıcıyı sağlığına kavuşturmaktır. Organ nakli ekibi, donör için en küçük bir risk gördükleri takdirde, ameliyat masası da dâhil olmak üzere nakilden vazgeçebilir.
Donörün Artıları
Donörün, alıcı olan yakınının ve ailesinin yaşamını rahatlatma şansı vardır. Donör, ailesinin haftada 3-4 kez diyalize giren fiziken ve psikolojik olarak ciddi problemler yaşayan ferdini hayata tekrar kazandırmakla kalmayıp ailesini de içinde bulunduğu sıkıntılardan kurtarmış olmaktadır.
Donörün Eksileri
Donör belirlendiği zaman organ nakli merkezi için en önemli kişidir. Nefrolog, Cerrah, Organ Nakil Koordinatörü, Radyolog, Psikolog vb. tüm hekimlerin yer aldığı Organ Nakli Konseyi tarafından karar verilir. Her ameliyatta olduğu gibi verici ameliyatlarında da riskler bulunmaktadır.
Bu operasyonda yaşam kaybı olasılığı üç binde birdir. Yaklaşık yüzde beş yara yeri ve yüzde dört idrar yolu enfeksiyon olasılığı vardır. Belirtilen oranlar standart bir karın ameliyatındaki oranlarla aynıdır. Operasyondan sonraki ilk birkaç gün ağrı olabilir. Hastanemizde tüm donör ameliyatları laparoskopik (Kapalı yöntemle) yapılmaktadır. Böylece kesi daha küçük olmaktadır. Donör operasyon sonrası ikinci üçüncü gününde taburcu edilir. Operasyondan iki ay sonra daha önce yaptığı tüm işleri yapabilir, sağlıklı bir yaşam sürebilirler. Tüm böbrek nakillerinden bir süre sonra ya da naklin ardından böbreğin çalışmama olasılığı vardır. Diyaliz uygulanan hastaların yılda yüzde 10’u, nakil olanların ise yaklaşık yüzde biri hayatını kaybetmektedir.
Alıcının Artıları
Diyaliz makinesine bağlı olmak, hayat kalitesini ciddi bir şekilde bozar. Periton diyalizi hemodiyalize göre kısmen daha konforlu olsa da diyalize bağlı olmak, insanlar için çok sıkıntılı bir durumdur. Hemodiyaliz hastaları Hepatit B ve C enfeksiyonlarına yakalanabilmekte, periton diyaliz hastaları peritonit atakları geçirebilmektedir. Hemodiyaliz zamanla ciddi kalp damar hastalıklarına neden olmakta ve hastaların nakil şansını zorlaştırmakta ve hatta ortadan kaldırmaktadır. O yüzden mümkünse diyalize başlamadan veya en kısa sürede nakil yapılması önemlidir.
Özellikle genç nakil hastaları rutin işlerini yapabilir, hayatlarını olması gerektiği gibi idame ettirebilir, evlenip çocuk sahibi olabilir. Böbrek yetmezliği olan ve diyalize giren hastalarda nakil sonrası beklenen ömür ortalama 3 kat artmaktadır. Nakil sonrası böbrek fonksiyonlarını yeniden kaybetse bile hastanın diyalize dönme ve ikinci kez nakil olma şansı devam etmektedir.
Alıcının Eksileri
Ameliyat riskli olup, nakil operasyonlarında hayatını kaybetme riski bin vakada iki – üçtür. Belirtilen oran, standart karın ameliyatındaki oranlarla aynıdır. Böbreğin her zaman nakilden sonra çalışmama ya da sonrasında fonksiyon kaybı olasılığı bulunmaktadır. Risk, canlı vericili nakillerde daha düşüktür.
KİMLERE NAKİL YAPILMALI?
Son dönem böbrek yetmezliği hastalarının neredeyse tamamı böbrek nakli adayıdır. Ancak organ temin edilemeyen hastalar diyaliz programına alınmalı, uygun verici bulunduğunda hemen nakil yapılmalıdır.
DİYABET VE BÖBREK NAKLİ
Böbrek naklinden en çok faydayı Tip 1 veya 2 diyabet hastaları görür. Bu hastalarının böbrek naklinin olmasını engellemek, beş yıl içinde yüzde 80’inin ölümüne sebep olmak demektir. Merkezimizde Tip 1 diyabet hastalarına böbrek nakli ile eş zamanlı ya da sonrasında kadavradan pankreas nakli yapılabilmektedir.
HEPATİT C VE BÖBREK NAKLİ
Bütün nakil adaylarının Anti-HCV pozitifliği yönünden değerlendirilmesi gerekir. HCV enfeksiyonu varlığı böbrek naklinin gerçekleşmesi için engel değildir. Sirozu olan ve HCV pozitif alıcı adayı kombine nakil (Karaciğer ile böbrek aynı anda) açısından değerlendirilmelidir. Enfekte canlı veya kadavra böbrekleri, hastaların onayıyla, HCV RNA pozitif alıcılara nakil gerçekleştirilebilir.
HEPATİT B VE BÖBREK NAKLİ
Böbrek naklinde alıcı adaylarının tamamı HBV enfeksiyonu değerlendirilir. HBV enfeksiyonu varlığı, böbrek nakli için engel oluşturmaz. Ancak hem siroz hastası olan aynı zamanda HBV pozitif olan alıcı adayı böbrek nakli açısından uygun değildir. Bu hastalar, karaciğer ve böbreğin aynı anda transfer edildiği kombine nakil açısından değerlendirilmelidir. Enfekte olmuş canlı ya da kadavra böbrekleri hastaların onamları alınarak HBsAg pozitif ya da immunize alıcılara nakledilebilir.
YAŞ SINIRI
Nakil için bir yaş sınırı yoktur. Önemli olan hastaların fiziksel performansı ve nakle uygunluğudur. Alıcı yaşı böbrek nakli için bir kontrendikasyon (Tedavinin yapılamaması durumu) değildir. Yaşlılarda rejeksiyon (Organ naklinin reddi) atakları daha az gözlenmektedir.
ÖNCEDEN BÖBREK NAKLİ GEÇİRMİŞ OLAN ALICI ADAYLARI
İlk organını erken bir rejeksiyon atağı, tekrarlayan primer glomerulonefrit veya metabolik hastalığa bağlı kaybedenlerde ikinci nakilde graft yaşam ömrü kısa olabilir. Bu hastalarda kadavradan böbrek naklinin tercih edilmesi gerekir.
KANSER HASTALIĞI OLANLAR
Bazı kanser hastalığı olan alıcılara nakil yapılmaz. Bunun sebebi;
- Nakil sonrası uygulanan tedavinin kanserin seyrini olumsuz etkilemesi,
- Kanser sebebiyle beklenen yaşam süresinin uzun olmaması.
Alıcıdaki tedavi edilmiş kanser, nakil için kesin bir engel oluşturmaz. Hastanın her biri, tümör tipi ve tedavi sonrasında tümörden arınmış bekleme zamanına göre değerlendirilir.
BÖBREK NAKLİNE KESİN ENGEL OLUŞTURAN DURUMLAR
Böbrek nakli için uygun olmayan durumlar:
- Tedavi edilmemiş kanser hastalığı,
- Aktif AIDS/Aktif Hepatit hastalığı,
- Aktif verem (Tüberküloz) hastalığı,
- Ciddi periferik damar hastalığı,
- Aktif madde bağımlılığı,
- Altı ay içinde geçirilmiş kalp krizi (Miyokard enfarktüsü) öyküsü,
- Son dönem organ yetmezlikleri,
- Beş yıldan az sağ kalım süresi beklenen,
- Hastanın nakilden sonra ilaçlarını düzgün kullanmakta sorun yaşayabileceği düşünülen kişiler.
Sosyal Medya
Güncelleme Tarihi:2022-07-02 12:39:29
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.