- NÖROLOJİ /
İnme sonrası hastalar neden rehabilitasyona ihtiyaç duymaktadır?
İnme geçirenlerin yüzde 60'tan fazlası, yaşam kalitelerini ciddi ve olumsuz yönde etkileyen motor eksiklikler yaşamaktadır. Rehabilitasyona hayati tehlike atlatıldıktan sonra hemen başlanmalıdır. İnme geçiren hastalarda rehabilitasyon motor iyileşmesini artırır.
İnme sonrası hastalar yürüme güçlüğü, denge-koordinasyon bozukluğu, kol ve bacakta güçsüzlük, elde beceri kaybı, ağrı, yutma güçlüğü ve buna bağlı solunum yollarına besin ve/veya sıvı kaçması, konuşma ve/veya anlamada güçlük, idrar ve/veya dışkı kaçırma, hafıza problemleri, dikkat eksikliği, depresyon vb. gibi problemlerle karşılaşabilmektedir.
İnme sonrası rehabilitasyona ne zaman başlanmalıdır?
İnme rehabilitasyonu, akut dönemden başlayarak, toplum içine entegre olmaya kadar devam eden bir süreçtir.
Beyin plastisitesi, beynin kendi fonksiyonunu yeni bir duruma uyarlamasını sağlayan mekanizmaların tümü olarak tanımlanmaktadır. Beynin yapısal veya fizyolojik değişikliklere uğrama yeteneğidir. Rehabilitasyon eğitimi beyin plastisite süreçlerini değiştirebilir ve artırabilir. Yapılan çalışmalarda inme hastalarında inme geçirdikten 3 ay sonraki dönem beyin plastisite kapasitelerinin, inme geçirdikten sonraki 1 yıla göre daha fazla olduğu gösterilmiştir. Bu kritik dönem kavramı, uzun vadede beyin plastisitesinin yokluğu anlamına gelmez; daha ziyade inme sonrası erken dönemde kolaylaştırma mekanizmaları ve beyin plastisitesinin daha aktif olduğu anlamına gelir. Bu sonuçlar erken dönemde yoğun günlük rehabilitasyonun inme hastalarının tedaviye vereceği cevabı pozitif yönde etkilemektedir. Yani inme ile rehabilitasyon programına başlama arasında geçen sürenin kısa olması daha iyi fonksiyonel sonuçlar doğurmaktadır. Rehabilitasyona hayati tehlike atlatıldıktan sonra erken dönem içinde hemen başlanmalıdır. İnme sonrası erken tedavi rehabilitasyonun etkinliğini belirgin şekilde artırmaktadır.
İnme geçiren hastalarda rehabilitasyon nedir ve neden gereklidir?
İnme geçiren hastalarda rehabilitasyon motor iyileşmesini artırır. İnme geçiren hastalarda rehabilitasyon uygulamaları ile kol ve bacak güçsüzlüklerinde iyileşme, el beceri kaybında iyileşme, yürüme bozukluklarında düzelme, yürüyüş hızında ve denge bozukluklarında iyileşme, ağrıda azalma, yutma güçlüklerinde, idrar/dışkı kaçırmada, konuşma/anlama güçlüğünde ve depresyonda düzelme, uyku kalitesinde artmanın yanı sıra günlük yaşam aktivitelerinde de bağımsızlık sağlanabilmektedir.
Mobilitenin sağlanması ve yürümenin düzeltilmesi inme rehabilitasyonundaki ana hedeflerdendir. Günlük en az 30 dakikalık rehabilitasyon, yürüme ve denge üzerine olumlu etkilerin gözlemlenmesi için önerilen minimum süre gibi görünmektedir. Yürüme eğitimi sırasında değişik yüzeylerde yürüme, kuvvetlendirme, kondisyon ve denge eğitimleri de yapılmaktadır.
Yürüme eğitimi, kas kuvveti ve yürüme hızı üzerine olumlu etkisi gösterilen elektriksel stimülasyon (Uyarı) da kullanılmaktadır. Denge eğitimi, rehabilitasyon programının önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Görsel ya da işitsel geri bildirim, denge platformları, göreve özgül metotlar denge eğitimi sırasında kullanılmaktadır. İnme sonrası kol ve el fonksiyonlarında bozukluk sık görülmektedir. En önemli hedeflerden birisi hareketli, ağrısız fonksiyonel bir üst ekstremitenin kazanılmasıdır. Bu hastalarda üst ekstremite fonksiyonlarını artırmada konvansiyonel yöntemlerin yanı sıra zorunlu kullanım tedavisi, elektriksel stimülasyon, geri bildirim, ayna tedavisi, robotik sistemler ve sanal gerçeklik tedavisi kullanılmaktadır.
İnme hastaları, egzersizlere terapistin yardımıyla aktif olarak katılır. Terapistler, egzersizleri gerçekleştirmek için elle tutma ve refleks engelleme kalıplarının temel noktalarını kullanmaktadır. İnme rehabilitasyonunda en sık kullanılan Bobath yaklaşımında, hastaların motor kontrolü geliştirebilmeleri için aktif katılımına dayanmaktadır. Yani hastaya dışardan bir başkası tarafından yapılan pasif hareketler hastanın motor kontrolünü geliştirmez. Pasif mobilizasyon, ilk aşamalarda ve tamamen felçli hastalarda rehabilitasyonun etkinliğine katkıda bulunmaktadır.
İnme rehabilitasyonunda yeni tedavi yöntemlerinden sanal gerçeklik nedir?
Sanal gerçeklik tekniği ilgi çekici bir teknik olarak ortaya çıkmıştır. Bu teknik, çok yetersiz hastalar da dahil olmak üzere tekrarlanan ve kesinleşmiş hareketlerden oluşan bu hedeflere ulaşmayı mümkün kılmaktadır.
Sanal gerçeklik, kullanıcıların bilgisayar tarafından oluşturulan sanal ortamları deneyimleme ve etkileşimlerine olanak sağlayan, gösterilen performansa gerçek zamanlı geri bildirim alınmasını sağlayan teknolojilerdir. Görev temelli uygulamalar ile belli becerileri geliştirilirken, daha eğlenceli, ilgi çekici ortam yaratarak hasta katılımını arttırmaktadır. Sanal gerçeklik uygulamaları hastanın giydiği bir donanım (Örneğin gözlük) aracılığıyla sanal ortam içinde yer aldığı veya 2-boyutlu ortamın ekrandan kendisine yansıtıldığı sistemler şeklinde olabilmektedir.
İnme hastaları da dahil tüm nörolojik hastalara daha iyi bir rehabilitasyon sağlayabilmek için yakın zamanda SANKO Üniversitesi Hastanesi’nde yeni bir Nörolojik Rehabilitasyon Ünitesi kuruldu.
Sosyal Medya
Güncelleme Tarihi:2025-01-13 11:36:40
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.