- KALP HASTALIKLARI /
Kalp Hastalıklarının Uyarıcı İşaretleri: Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Hepimiz, başımıza bir şey gelmeden önlem almayız. Oysa sağlık, özellikle kalp sağlığı şakaya gelmiyor. Yaşam kaybı nedenleri arasında ilk sırada yer alan kalp hastalıkları, hiçbir belirti vermeden sinsice ilerleyebiliyor. Siz iyisi mi tehlike kapınızı çalmadan belirtileri hakkında bilgi sahibi olup, gereken önlemleri alın.
Nefes darlığı
Nefes darlığı; yoğun egzersiz, fazla kilo, yüksek rakım, fazla sıcak- fazla soğuk hava gibi çevresel şartlarda fizyolojik olarak görülebilir. Ancak, genellikle vücutta değişik organ sistemlerinde meydana gelen birçok bozukluklardan kaynaklanır. Bunların başında da kalp hastalıkları gelir.
Nefes darlığı, kalp yetmezliğinin genellikle ilk belirtisidir. Önceleri nefes darlığı, egzersiz sırasında olurken hastalığın ilerlemesi ile istirahatte de olmaya başlar. Geceleri yattıktan sonra nefes darlığının artması kalp yetmezliğinin karakteristik özelliğidir.Gece artan nefes darlığına bağlı uyku bozuklukları başlayabilir. Kalp yetmezliğinde, nefes darlığının temel nedeni; akciğerlerde kan göllenmesi ve sonuçta akciğerlerden gaz alışverişinin yeterli yapılamamasıdır. Kalp adalesi güçsüzlüğü dışında, diğer bazı kalp hastalıklarında da nefes darlığı görülebilir. Bunların başlıcaları; kalp kapak hastalıkları, doğumsal bazı kalp anormallikleri ve kalp zarı hastalıklarıdır.
Nefes darlığı, kalp hastalıkları dışında diğer birçok hastalıklarda da oluşabilir. Akciğer hastalıkları (Yaygın pnömoni, bronşit, tüberküloz, kronik tıkayıcı akciğer hastalıkları, akciğer kanserleri, pıhtı sonucu akciğer damar tıkanmaları, akciğer zarı hastalıkları vb.) diyafram ve göğüs duvarı hastalıkları, kansızlık, tiroit bezi hastalıkları, burunda deviasyon, anksiyete ve panik bozukluğu gibi psikolojik hastalıklar nefes darlığına neden olabilir. Ayrıca bazı ilaçların kullanımı da nefes darlığı yapabilir.
Nefes darlığının tedavisi altta yatan sebebe yöneliktir. Ayrıca fazla kilolar verilmeli, ağır yemeklerden kaçınılmalıdır.
Göğüs ağrısı
Kalbe bağlı göğüs ağrılarının en sık sebebi; koroner damar hastalıklarıdır. Koroner damar hastalıklarında, göğüs ağrısı kalp adalesine yeterli oksijen temin edilememesinden kaynaklanır. Ağrı genellikle yaygındır. Hastalar tarafından göğüste rahatsızlık, baskı hissi, yanma, sıkışma, ağırlık hissi, uyuşma şeklinde tarif edilebilir. Ağrı bihassa sol kola olmak üzere her iki kola, boyuna, çeneye, sırta yayılabilir. Bu sırada hasta korku içerisindedir ve hareketsiz durmayı tercih eder. Şiddetli ağrılarda bulantı ve terleme eşlik edebilir.
Ağrının 20 dakikadan fazla sürmesi kalp krizi gelişmiş olabileceğini düşündürür. Hastanın mutlaka hastaneye gitmesini gerektirir.
Kalp-damar hastalıkları dışında bazı kalp kapak hastalıkları (Mitral kapak prolapsusu, aort, aort yetersizliği), Aort damarının iç zarının yırtılması, kalp zarı iltihabik hastalıkları, doğumsal kalp adalesi hastalıkları da göğüs ağrısına neden olabilir.
Göğüsteki her ağrının kalbe bağlı olmadığının bilinmesi gerekir. Göğüs duvarına ait kemik, kıkırdak, zar, kas ve sinirlerde inflamasyon, kanser, doğumsal anomali ve travma nedeni ile ağrılar gelişebilir. Akciğer ve akciğer zarının iltihabi ve tümöral bazı hastalıklarında göğüste ağrı duyulabilir. Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu; yemek borusunda yaptığı yanma yanlış olarak kalp hastalığı teşhisi koydurabilir.
Senkop (Bayılma)
Beyine yeterli kan gitmemesi sonucu geçici olarak meydana gelen şuur kaybıdır.
Kalbe bağlı senkop ya kalpten vücuda atılan kanın önünün tıkanması ya da kalp ritminde meydana gelen ciddi bozukluklara bağlıdır. Efor sırasında meydana gelen senkop, aort kapak daralması ve doğumsal bir kalp adale hastalığı olan hipertrofik kardiyomiyopatinin en önemli semptomlarındandır. Mitral kapağın ciddi darlığı veya pıhtı ile tıkanması, atriyal miksoma denen bazı kalp tümörlerinin kalp içinde kan akımını bozması, operasyonla değiştirilmiş metalik kalp kapaklarından kan akımının üzerinde oluşan pıhtı sonucu engellenmesi de senkopa sebep olabilir. Fallot tetralojisi gibi bazı doğumsal kalp anomalileri, pulmoner kapakta ciddi daralma, akciğer damarının pıhtı ile tıkanması , kalp zarında önemli derecede sıvı toplanması kalbe bağlı diğer bayılma sebepleridir.
Kalpte meydana gelen ritim bozuklukları sonucu kalp atışlarının çok düşmesi veya çok yükselmesi sonucu kalbin yeterli kan pompalayamaması da senkop görülebilir.
Kalp hastalıkları dışında bazı serebrovasküler hastalıklar, sinir kalp damar sisteminde yanlış etkileşimler (Nörokardiyojenik senkop), boyunda karotid sinüsün aşırı duyarlılığı senkopa sebep olabilir.
Ödem
Vücuttaki toplam sıvının 2/3 ü hücre içi 1/3 ü hücre dışıdır. Hücre dışı sıvının yüzde 25’i damar içi gerisi hücreler arası sıvıdır. Ödem vücutta hücre dışında bulunan sıvının damar dışı dokular arasındaki kısmının artmasıdır. En sık yer çekimi etkisi ile bacaklarda görülmekle birlikte vücudun her yerinde olabilir. Karın zarı ve akciğer zarında da toplanabilir.
Kalp yetmezliğinde ventriküllerin boşalımının veya ventrikül gevşemesinin yetersizliği ventrikül diyastolik basıncının artmasına neden olur. Sol ventrikül fonksiyonlarının bozulmasında pulmoner ven ve kapillerlerin basıncı artar ve akciğerlerde ödem meydana gelir. Bu pulmoner arter basıncının yükselmesine neden olur, sağ ventrikül yükü artar, sağ ventrikül yetersizliğinde sistemik ve kapiller venlerde de basınç artar. Bunun sonucunda damar içerisindeki sıvı hücreler arası boşluğa geçer ve periferal ödeme neden olur. Ödem başlangıçta ayak bileklerindedir. Hastalığın ilerlemesi ile yukarıya yayılır. Gece boyunca yatar pozisyondan dolayı ödem azalır. Gündüz ayakta durma süresi arttıkça ödem de artar.
Kalp hastalıklarından başka bazı böbrek ve karaciğer hastalıkları, bazı beslenme bozuklukları, tiroit bezi hastalıkları, mide barsak hastalıkları ve toplar damarlar ve lenf sistemindeki tıkanıklıklar da ödeme sebep olabilir.
Doç. Dr. Alper SERÇELİK
KARDİYOLOJİSosyal Medya
Güncelleme Tarihi:2025-10-06 16:48:45
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.