Gastrointestinal (Mide – Kolon) Kanser Cerrahisi

Erken evre kolorektal kanseri

Erken evre kolorektal kanseri ne demektir?

Erken evre kolon ve rektum (Kalın bağırsak) kanseri, bitişik organların, lenf düğümlerinin veya uzak organ tutulumu olmaksızın tamamen cerrahi olarak çıkarılabilen kolon kanseri olarak tanımlanabilir. Kolon ve rektum kalın bağırsağın bütünüdür. Rektum, kalın bağırsağın anüse kadar olan son 15 cm’sidir.

Kolorektal kanser, tüm kanser vakalarının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturan dünya çapında en yaygın üçüncü kanserdir. Dünya çapında kansere bağlı ölümlerde ikinci sıradadır.

Kolon kanseri belirtileri neler olabilir?

En yaygın belirtiler olarak bağırsak alışkanlıklarında değişiklik (Kabızlık vb.), karın ağrısı, bulantı, anemiye bağlı yorgunluk-halsizlik, siyah renkli veya kanlı dışkılama, kilo kaybı şikayetlerini sayabiliriz.

Erken evrede şikayet olur mu?

Genellikle belirgin şikayet yoktur. Bazen dışkıda gizli kan pozitifliği olabilir. Bir kişide kolon kanseri risk faktörleri yoksa, 50 yaşından sonra tarama amaçlı kolonoskopi önerilmektedir.

Kolon kanseri tanısı nasıl konulur?

Kolon kanserden şüphelendiğinde genellikle kolonoskopi ile anüsten girilerek tüm kalın bağırsak içi görüntülenmesi sağlanır. Bu işlem anestezi altında güvenle uygulanmaktadır. Bir kanser dokusu görüldüğünde bunu doğrulamak için biyopsi yapılır.

Kolon kanseri teşhis edildiğinde, bir sonraki adım evreleme yapmaktır. Evrelemenin amacı bir kanserin saldırganlığını ve yaygınlığını tanımlamak ve tedavi şeklini belirlemek için yapılır. Fiziksel muayenede kanser yayılımı belirtileri olabilir. Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması veya Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) yapılması, PET görüntüleme çevre ve uzak organlara yayılımı gösterebilir. Ameliyat sonrası patolojinin mikroskop altında incelenmesi ile yaygınlığı netlik kazanır.

Kolon kanseri kaç evredir?

Kolon kanser aşamaları genel hatlarıyla:

Evre 1: Kanser dokusunun bağırsak duvarının tamamını istila etmediğini

Evre 2: Kanserin bağırsak duvarının tüm duvarını istila ettiğini

Evre 3: Kanserin bağırsak duvarının tutulumuna bakılmaksızın lenf düğümlerini istila ettiğini

Evre IV: Kanserin karaciğer veya akciğerler gibi uzak organlara yayılmış yani metastaz yaptığını gösterir.

Nasıl tedavi edilir?

Evre 1 ve 2; hastalık erken evre (Lokal) kolorektal kanserler olarak adlandırılır ve ameliyatla tamamen tedavi edilebilir.

Evre 2 de bazı parametreler olması durumunda veya evre 3 hastalıkta cerrahi tedaviye muhakkak medikal onkolojik tedavi (Kemoterapi) eşlik etmektedir. Evre 4 ileri kolorektal kanser genellikle kemoterapi ile tedavi edilir.

Bazı hastalar, özellikle bağırsak tıkanması varsa, metastatik hastalığın tedavisinden önce, bağırsaktaki tümörün çıkarılması veya bağırsağın karın duvarına ağızlaştırılması ameliyatları yapılabilir.

Kolon kanseri ameliyatları hakkında bilgi verir misiniz?

Erken evre kolon kanserinin ilk tedavisi cerrahidir.

Ameliyat sırasında kolon ve çevresindeki dokuların kanserli kısmı çıkarılır. Bu çevre doku içindeki lenf bezi düğümleri, kanserin kolonun ötesine yayılıp yayılmadığını belirlemek için patolojiye incelemeye gönderilir.

Çoğu insanda, kolonun iki ucu, kanserli dokular çıkarıldıktan hemen sonra yeniden birbirine bağlanabilir. Bu yapılabilirse makat aracılığıyla normal dışkılamaya devam edilir.

Diğer durumlarda, kolon ilk ameliyat sırasında yeniden birbirine bağlanamaz. Bu, cerrahın yeniden bağlantının başarısız olma ihtimalinin yüksek olduğunu düşündüğü veya iyileşmek için zamana ihtiyaç duyulduğu durumunda yapılır. Eğer bu gerçekleşirse, cerrah kolonu (ve bazen ince bağırsağı) karın duvarına ağızlaştırır (Ostomi). Bağırsak içeriğini toplamak için ostominin üzerine bir torba takılır. Ostomi genellikle geçicidir. Kolonun iki ucu genellikle kemoterapi tamamlandıktan sonra veya birkaç ay sonra yeniden bağlanabilir. Diğer durumlarda, kolostomiye kalıcı olarak ihtiyacınız olacaktır.

Sağlıklı bireylerde kolon kanseri taraması nasıl yapılır?

Rutin taramada dışkıda gizli kan pozitifliği ve anemi durumlarında sebebinin araştırılması önemlidir. Makattan kan gelmesi de üzerinde durulması gereken bir belirtidir. Bu tip şikayetlerde muhakkak hekime başvurmak gereklidir.

Kolonoskopiyle tarama ve poliplerin çıkarılması, özellikle klinik tarama ve kontrollerde kolon kanseri için genel riski azaltmada etkili olduğu kanıtlanmıştır. Kolonoskopi, kötü huylu kolon poliplerinin veya erken evre kolon kanserlerinin çıkarılmasından sonra, uzun süreli takiplerde şikayetsiz seyreden riskli adenomların ve nüks eden erken evre kanserlerin tespit edilmesinde de rol oynar.

Kolon kanserinde genetik - ailesel yatkınlık var mıdır?

Kolon kanseri olan kişilerin aileleri de kolorektal kanser riski açısından bilinçli olmalıdır. 60 yaşından önce kolorektal kanser ya da polipler olan bir ebeveyne, kardeş ya da çocuğa sahipseniz ya da herhangi bir yaşta tanı konulan iki akrabanız varsa, kolon kanseri için daha erken taramaya (Ortalama 40 yaşından itibaren) başlamalısınız.

Bazı genetik rahatsızlıklar kolon kanseri riskini artırır. En yaygın durumlar arasında Lynch sendromu (Kalıtsal nonpolipoliz kolon kanseri) ile ailesel adenomatöz polipozis (FAP) sayılabilir.

Kolon kanseriyle ilgili güçlü bir aile öyküsü varsa (İki veya daha yakın akraba), genetik danışmanlık ve olası genetik test ihtiyacı doğabilir. Genetik test sonuçları sizin ve ailenizin tedaviye veya daha yakın gözetime ihtiyaç duyup duymadığınızı belirlemenize yardımcı olacaktır.

Mide Kanseri: Sessiz İlerleyen Ama Erken Teşhisle Yenilebilen Bir Düşman

Son zamanlarda çevrenizde mide kanseri geçiren birini duydunuz mu? Belki bir akrabanız, belki de bir komşunuz vb. Çünkü mide kanseri ülkemizde de dünyada da hala ciddi bir sağlık sorunu. Ne yazık ki genellikle geç fark ediliyor. Ama iyi haber şu ki; mide kanseri erken evrede tanı konulduğunda tedavi edilebilen bir hastalıktır.

Mide Kanseri Nedir?

En basit haliyle, mide kanseri midenin iç yüzeyini kaplayan hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu meydana gelir. Tıpta en çok görülen tipi "adenokarsinom"dur. Ama isimlerin karışık olması önemli değil, önemli olan bizim için farkında olmak.

Mide kanseri sinsidir. Yani uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Pek çok kişi yıllarca mide yanması, şişkinlik, hazımsızlık vb. şikâyetleri "basit gastrit" ya da "stresten oluyor" diye geçiştirir. Ama bu şikâyetler sürekli hale geldiyse, hele ki yeni başlamışsa, bir doktor kontrolü şarttır.

Belirtiler Neler Olabilir?

Her mide ağrısı kanser demek değildir elbette. Ama bazı belirtiler dikkat çekici olabilir:

Geçmeyen mide ağrısı veya rahatsızlık hissi
Yeme isteğinde azalma, erken doyma
İstemsiz kilo kaybı
Sürekli hazımsızlık, şişkinlik
Bulantı, bazen kusma
Yutma güçlüğü
Katran renginde (Simsiyah) dışkı

Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülür ama süreklilik gösteriyorsa mutlaka ciddiye alınmalıdır. Özellikle 40 yaş üzerindeyseniz, risk faktörlerine sahipseniz ve bu belirtiler bir süredir varsa, bir gastroenteroloji uzmanına görünmenin tam zamanı olabilir.

Kimler Risk Altında?

Bazı insanların mide kanserine yakalanma riski diğerlerine göre daha yüksektir.

Aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçı sizde varsa, dikkatli olmanızda fayda var:

Helicobacter pylori: Mideye yerleşen bu bakteri uzun süreli enfeksiyona neden olur ve kansere zemin hazırlayabilir.
Ailede mide kanseri öyküsü olanlar
50 yaş ve üzeri bireyler
Sigara kullananlar
Uzun yıllar tuzlu, salamura, tütsülenmiş ve işlenmiş et ağırlıklı beslenenler
Az sebze ve meyve tüketenler
Uzun süreli gastrit ya da mide ülseri geçirmiş olanlar
Alkolü fazla tüketenler
Aşırı kilo (Obezite)

Yani genetik faktörler kadar yaşam tarzı da işin içinde. Bu da bize şunu gösteriyor: Hayat tarzımızda yapacağımız olumlu değişiklikler ile riskimizi azaltmak elimizde!

Erken Teşhis Hayat Kurtarır

Mide kanserinde erken teşhis, neredeyse hayat ile ölüm arasındaki farkı belirler. Erken evrede yakalanan hastalarda tedavi başarı oranı yüzde 90’lara kadar çıkabiliyor. Ama geç tanı konulursa, hastalık mide dışına yayılabiliyor ve tedavi süreci daha zorlaşıyor.

Peki erken teşhis nasıl olur? Cevap; endoskopi.

Endoskopi, halk arasında "kamera ile mideye bakma" olarak bilinir. Ucunda ışıklı kamera olan ince bir tüp yardımıyla yemek borusundan mideye girilir ve midenin iç yüzeyi detaylıca incelenir. Gerekirse şüpheli alanlardan küçük parçalar (Biyopsi) alınır. Bu işlem kısa sürer, ağrısızdır ve genellikle hastanede yatış gerekmez.

Özellikle 40 yaş sonrası mide şikâyeti olanlara, ailesinde mide kanseri öyküsü bulunanlara ve risk grubundakilere önerilir.

Tedavi Yöntemleri Neler?

Mide kanseri tedavisi, hastalığın evresine göre planlanır. Erken evrede tespit edilen küçük tümörler endoskopik yöntemlerle bile alınabilir.

Ama hastalık ilerlediyse:

Cerrahi: Tümörün ve çevresindeki dokuların alınması
Kemoterapi: Kanser hücrelerini yok etmek için ilaç tedavisi
Radyoterapi: Işın tedavisi
Hedefe yönelik tedaviler: Bazı ileri olgularda özel moleküllerle yapılan tedaviler.

Tedavi süreci genellikle bir ekip işidir. Cerrah, onkolog, gastroenterolog, diyetisyen ve psikolojik destek ekipleri bu süreci birlikte yürütür.

Peki Korunmak Mümkün mü?

Kesinlikle evet! Her hastalıkta olduğu gibi, mide kanserinde de korunmak tedavi kadar önemlidir.

İşte mide kanserinden korunmak için yapabilecekleriniz:

Sigara ve alkolü hayatınızdan çıkarın
Tütsülenmiş, aşırı tuzlu ve işlenmiş gıdalar tüketmeyin
Sebze ve meyve tüketimini artırın
İdeal kilonuzu koruyun
Hareketli yaşam tarzı tercih edin
Helicobacter pylori enfeksiyonu varsa tedavi olun
Mide şikâyetlerini ihmal etmeyin
Aile öykünüz varsa mutlaka doktor kontrolünde olun.

Son Söz

Mide kanseri korkutucu olabilir, evet. Ama bilin ki bu hastalıkla mücadelede en büyük silahımız farkındalık ve erken tanıdır. Kendi sağlığımızın sorumluluğunu almak hem kendimize hem sevdiklerimize yapacağımız en büyük iyiliktir.

Unutmayın: "Erken teşhis hayat kurtarır." Midenizin sesini dinleyin, bedeninizi ihmal etmeyin.

Güncelleme Tarihi:2025-05-20 08:26:05
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.